જાણો કેવી રીતે માતા ગંગાને ભગીરથી, જટાશંકરી અને જાહ્નવી કહેવામાં આવી

જાણો કેવી રીતે માતા ગંગાને ભગીરથી, જટાશંકરી અને જાહ્નવી કહેવામાં આવી

હિન્દુ ધર્મમાં માનનારા લોકો સદીઓથી માતા ગંગાની આરાધના કરી રહ્યા છે. સનાતન ધર્મમાં ગંગા અને ગંગાજળને ખૂબ મહત્વ માનવામાં આવે છે. ગંગા દશેરાનો પવિત્ર તહેવાર દર વર્ષે જયેષ્ઠ માસમાં શુક્લ પક્ષની દસમી તારીખે ઉજવવામાં આવે છે. આ વખતે 20 જૂન 2021 નો દિવસ રવિવારે ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે મોક્ષદાયિની મા ગંગાની પૂજા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસે માતા ગંગા પૃથ્વી પર ઉતરી હતી. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ગંગામાં પૂજા અને સ્નાન કરવાથી વ્યક્તિના પાપોનો નાશ થાય છે. મા ગંગા ભગીરથી, જટાશંકરી અને જાહ્નવી જેવા ઘણા નામોથી જાણીતી છે. શું તમે જાણો છો કે માતા ગંગાને આ નામો કેવી રીતે મળ્યાં અને પૃથ્વી પર તેમનું અવતરણ કેવી રીતે થયું.

દંતકથા અનુસાર, પ્રાચીન સમયમાં એક રાજા હતો જેનું નામ સગર હતું. તે એક જાજરમાન અને શક્તિશાળી રાજા હતો. તેને બે પત્નીઓ હતી. એકનું નામ કેશની અને બીજું સુમતી હતું. એકવાર ઋષિ ઔરવા દ્વારા બે વરદાન આપવામાં આવ્યા, પ્રથમ વરદાન એક બુધ્ધિમાન અને ધર્મનિષ્ઠ પુત્ર છે જે એક દિવસ મહાન રાજા બનશે અને બીજો વરદાન સાઠ હજાર પુત્રો. જ્યારે કેશાનીએ એક બુદ્ધિશાળી પુત્ર માંગ્યો, સુમતીએ સાઠ હજાર પુત્રોની પસંદગી કરી. સમ્રાટ સગરના સાઠ હજાર પુત્રોએ દરેક માટે ઘણી સમસ્યાઓ ઉભી કરી. ઇન્દ્ર અને અન્ય દેવતાઓ અને ઋષિઓ તેમના દ્વારા થતી મુશ્કેલીઓથી કંટાળી ગયા હતા. સમાધાન શોધવા ઇન્દ્રએ ઋષિ કપિલનો સંપર્ક કર્યો. ઋષિ કપિલે રાજ્યમાં તે પુત્રોનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે રાજાને અશ્વમેધ યજ્ઞ કરવા કહ્યું. રાજા સગરના અશ્વમેધ ઘોડાને દેવરાજ ઇન્દ્રએ પકડ્યો હતો અને ઘોડાને કપિલ મુનિના આશ્રમમાં બાંધી દીધો હતો. બીજી બાજુ રાજા સાગરના 60 હજાર પુત્રો, અશ્વમેધ ઘોડાની શોધમાં નીકળ્યા. જ્યારે તેણે ઋષિના આશ્રમમાં ઘોડો બાંધેલ જોયો ત્યારે તેને લાગ્યું કે ઋષિએ ઘોડો ચોરી લીધો છે. તેણે આશ્રમમાં જ હુમલો કર્યો હતો. તે જ સમયે, જ્યારે તપસ્યામાં લીન કપિલ મુનિનું ધ્યાન તૂટી ગયું, ત્યારે તે ગુસ્સે થયો. ઋષિની આંખોમાં એક જ્વાળા થઇ અને સગરના 60 હજાર પુત્રોને એક જ ક્ષણમાં રાખ કરી દીધા. જ્યારે રાજા સગરનો બીજો પુત્ર અંશુમનને આ વાતની ખબર પડી ત્યારે તેણે કપિલ મુનિને તેમના ભાઈઓની આત્માની મુક્તિ માટે પ્રાર્થના કરી. ત્યારે કપિલ મુનિએ તેમને કહ્યું કે જો સગર પુત્રોની રાખ ઉપર પવિત્ર ગંગાનું પાણી છાંટવામાં આવે તો તેઓને મુક્તિ મળી શકે છે. અંશુમાને ખૂબ પ્રયત્ન કર્યો પણ તે કપિલ મુનિના ક્રોધથી તેના ભાઈઓને મુક્ત કરી શક્યો નહીં. પાછળથી તેમની પેઢીમાં તેમના પૌત્ર રાજા ભગીરથનો જન્મ થયો.

આ રીતે પૃથ્વી પર ગંગા અવતરી અને કહેવાઇ ભગીરથી

ભગીરથે તેમના પૂર્વજોની આત્માની શાંતિ માટે તપસ્યા કરવાનું કામ હાથ ધર્યું હતું. ભગીરથે પૂર્વજોને બચાવવા માટે તીવ્ર તપશ્ચર્યા કરી અને અંતે ગંગાએ પૃથ્વી પર આવવાની તેમની પ્રાર્થના સ્વીકારી અને તે પૃથ્વી પર આવવા સંમત થયા. ભગીરથ દ્વારા પૃથ્વી પર લાવવામાં આવ્યા હોવાથી ગંગા ભગીરથી કહેવાઇ.

આમ ગંગાને જટાશંકરી કહેવામાં આવે છે

ભગીરથે નરમ અવાજમાં ગંગાનો અવાજ સાંભળ્યો. ‘મહારાજ, હું તમારી ઇચ્છા પ્રમાણે પૃથ્વી પર આવવા તૈયાર છું, પણ પૃથ્વી પર મારું તરતું પ્રવાહ કોણ રોકે. જો તેને રોકવામાં નહીં આવે, તો તે પૃથ્વીના સ્તરને તોડીને પાતાળમાં જશે. જ્યારે ભગીરથે તેનો સમાધાન પૂછ્યું ત્યારે ગંગાએ કહ્યું, ‘મહારાજ ફક્ત શિવ જ મારા ઉગ્ર પ્રવાહને રોકી શકે છે. જો તેઓ તેમની જટામાં મારો પ્રવાહ રોકવા સંમત થાય તો હું પૃથ્વી પર આવી શકું છું. આ પછી ભગીરથે ભગવાન શિવની ઉપાસના શરૂ કરી. તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈને શિવે તેના માથા પર ગંગા નદી બંધ કરવા સંમતિ આપી. ત્યારબાદ શિવએ તેના વાળમાં ગંગા બાંધી હતી. આ પછી શિવએ તેના એક વાળ ખોલ્યા અને ગંગા પ્રવાહને મુક્ત કર્યો. શિવના વાળમાંથી બહાર આવવાને કારણે તેને જટાશંકરી કહેવાતા.

જ્યારે પૃથ્વી પર આવી ગંગા અને જ્હાનવી કહેવાઇ

જ્યારે શિવના વાળમાંથી નીકળતી ગંગાનો અવિરત પ્રવાહ પૃથ્વી પર આવ્યો ત્યારે જાહરુ ઋષિની ઝૂંપડી રસ્તામાં આવી તે ઝૂંપડી ગંગાના મજબૂત પ્રવાહમાં ધોવાઈ ગઈ. આથી ઋષિ ગુસ્સે થયા અને તેમણે યોગની શક્તિથી પ્રવાહ બંધ કર્યો. જ્યારે ભગીરથે પ્રાર્થના કરી ત્યારે ઋષિએ ગંગાને મુક્ત કર્યા. આ પછી, જાહુ ઋષિની ઝૂંપડીમાંથી બહાર આવવાને કારણે ગંગાનું નામ જાહ્નવી થઈ ગયું.

આ રીતે માતા ગંગાએ ભગીરથના પૂર્વજોનો કર્યો ઉધ્ધાર

ત્યાંથી રવાના થયા પછી કપિલ મુનિના આશ્રમમાં પહોંચ્યા પછી ગંગાએ મહારાજ સાગર અને ભગીરથના પૂર્વજોને બચાવ્યા અને તેમને મુક્તિ મળી તેથી માતા ગંગાને મોક્ષદાયિની પણ કહેવામાં આવે છે.

bhumi pandya

Leave a Reply

Your email address will not be published.